Có một thời bán hàng ra nước ngoài nghe như chuyện của mấy công ty xuất nhập khẩu lớn, có kho bãi, có đội logistics riêng. Giờ thì khác. Một shop nhỏ ở Việt Nam hoàn toàn có thể mở gian hàng trên Amazon, Etsy hay TikTok Shop phiên bản quốc tế và bán cho khách ở Mỹ, châu Âu mà không cần tự mình vận chuyển từng đơn. Các dịch vụ fulfillment đã lo phần kho bãi, đóng gói, giao hàng cuối cùng. Việc còn lại của người bán là chọn đúng sản phẩm và học cách chơi đúng luật trên từng sàn.
Chọn sản phẩm phù hợp thị trường ngoại
Không phải cái gì bán chạy ở Việt Nam cũng bán được ở nước ngoài, và ngược lại. Khách nước ngoài thường tìm ba nhóm hàng từ Việt Nam: đặc sản gắn với văn hoá bản địa như cà phê, gia vị, hàng thủ công mỹ nghệ; đồ thủ công có câu chuyện riêng, làm tay, số lượng giới hạn; và những sản phẩm ngách mà thị trường của họ chưa có nhiều lựa chọn. Điểm chung là những thứ này khó bị cạnh tranh bởi hàng sản xuất công nghiệp giá rẻ. Nếu sản phẩm của bạn là hàng đại trà, không có gì khác biệt, thì ra sân chơi quốc tế sẽ đụng ngay hàng Trung Quốc giá thấp hơn nhiều.
Trước khi đăng bán, nên dành thời gian xem thử các sản phẩm tương tự đang bán trên sàn mình định vào, đọc review của khách để hiểu họ quan tâm điều gì, chê điều gì. Đó là cách nghiên cứu thị trường rẻ nhất mà ai cũng làm được.
Những rào cản thường gặp
Cái khó đầu tiên là vận chuyển. Gửi hàng quốc tế tốn thời gian và chi phí hơn nội địa nhiều, chưa kể rủi ro thất lạc, hư hỏng. Dùng dịch vụ fulfillment ở nước sở tại giúp giảm bớt việc này, nhưng đổi lại phải gửi hàng số lượng lớn qua trước, tức là cần vốn lưu kho.
Cái khó thứ hai là thanh toán. Nhận tiền từ khách nước ngoài, chuyển đổi ngoại tệ, khai báo thuế xuất khẩu đều có quy trình riêng mà người mới dễ bỏ sót. Nên tìm hiểu kỹ trước khi mở gian hàng, đừng để đến lúc có đơn rồi mới loay hoay.
Ngôn ngữ cũng là rào cản thật, không chỉ chuyện dịch mô tả sản phẩm mà còn là cách trả lời khách, xử lý khiếu nại bằng tiếng Anh sao cho chuyên nghiệp. Và cuối cùng là quy định của từng thị trường, ví dụ một số nước kiểm soát chặt các mặt hàng thực phẩm, mỹ phẩm, đồ gỗ. Bỏ qua bước tìm hiểu quy định này có thể khiến hàng bị giữ ở hải quan hoặc gian hàng bị khoá.
Bắt đầu nhỏ, đừng dàn trải
Cách an toàn nhất là chọn một thị trường, một sàn, một vài sản phẩm để thử trước. Đừng vừa mở Amazon vừa mở Etsy vừa chạy TikTok Shop quốc tế cùng lúc khi còn chưa có kinh nghiệm, vì mỗi sàn có luật chơi, thuật toán và kỳ vọng khách hàng khác nhau. Bán thử một thời gian, xem tỷ lệ đơn hàng, phản hồi của khách, chi phí thực tế so với dự tính, rồi mới tính chuyện mở rộng sang sàn khác hay thị trường khác.
Nhiều người bán xuyên biên giới thành công không phải vì họ có sản phẩm độc nhất vô nhị, mà vì họ kiên nhẫn học luật chơi của từng sàn, tối ưu dần cách trình bày sản phẩm, ảnh chụp, mô tả cho hợp gu khách ngoại. Đó là việc làm được, chỉ cần chịu bắt đầu từ quy mô nhỏ và không nản khi vài tháng đầu chưa có nhiều đơn.
