Có một buổi tối mình ngồi nhìn lịch của tuần sau, đặc kín những việc mình nhận lời giúp người khác, mà không còn khoảng nào cho việc mình thật sự muốn làm. Mình không nhớ mình đã đồng ý những việc đó từ lúc nào, chỉ nhớ là lúc ai đó nhờ, mình gần như phản xạ gật đầu ngay, dù trong lòng có chút do dự.
Sợ mất lòng nên nói có với tất cả
Trong một thời gian dài mình gần như không biết từ chối ai. Bạn nhờ, đồng nghiệp nhờ, người quen nhờ, mình đều nhận lời, một phần vì sợ họ nghĩ mình khó tính, một phần vì cảm giác từ chối giống như mình đang làm gì đó sai. Kết quả là mình luôn trong trạng thái bận, nhưng cái bận đó phần lớn không phải vì việc của mình, mà vì việc của người khác mà mình tự gánh vào.
Cái mệt không chỉ nằm ở khối lượng công việc, mà ở cảm giác mình không còn làm chủ được thời gian của chính mình. Mỗi lần nhận lời một cách miễn cưỡng, trong lòng lại có một chút bực, không phải bực người nhờ, mà bực chính mình vì đã không dám nói thật.
Mỗi lần nói có là một lần nói không với việc khác
Có một cách nhìn giúp mình thay đổi, là nhận ra rằng thời gian không tự sinh ra thêm. Mỗi lần mình gật đầu với một việc không thật sự quan trọng, tức là mình đang âm thầm nói không với một việc khác, có thể là thời gian nghỉ ngơi, có thể là việc mình đang ấp ủ làm nhưng chưa có lúc nào rảnh để bắt đầu. Nhìn theo cách đó, nói có dễ dàng hóa ra không hề miễn phí, nó luôn có cái giá đi kèm, chỉ là mình ít khi để ý.
Nói không tử tế mà vẫn dứt khoát
Mình không học được cách từ chối ngay lập tức, đó là một quá trình chậm. Ban đầu mình chỉ tập nói chậm lại trước khi đồng ý, thay vì gật đầu ngay thì mình xin thời gian suy nghĩ, để không bị cuốn theo phản xạ cũ. Sau đó mình tập nói thẳng nhưng nhẹ nhàng, kiểu như mình rất muốn giúp nhưng thời gian này không sắp xếp được, không cần giải thích dài dòng hay xin lỗi quá mức. Càng giải thích nhiều, đôi khi càng làm cả hai bên khó xử hơn.
Áy náy sẽ giảm dần theo thời gian
Lần đầu nói không, mình mất ngủ vì cứ nghĩ đối phương sẽ giận. Nhưng phần lớn những lần đó, người ta chỉ ừ một tiếng rồi tìm cách khác, chẳng ai để bụng như mình tưởng tượng. Càng nói không nhiều lần, cảm giác áy náy càng nhẹ đi, vì mình nhận ra thế giới không sụp đổ chỉ vì một lời từ chối, còn mình thì lấy lại được một khoảng thời gian quý giá cho những thứ mình thật sự coi trọng.
Ranh giới là cách yêu lấy thời gian của mình
Giờ mình nhìn việc nói không không còn như một hành động ích kỷ, mà như một cách chăm sóc chính mình và cả những mối quan hệ quan trọng. Khi mình không ôm đồm những việc không cần thiết, mình có nhiều năng lượng hơn để thật sự có mặt với những người và những việc mình chọn ưu tiên. Một lời từ chối đúng lúc, hóa ra lại là cách để giữ những lời đồng ý sau này thật lòng hơn, chứ không phải chỉ vì ngại nói khác đi.
