Có một câu hỏi ám ảnh mọi người làm kinh doanh khi mọi thứ không như ý: nên đổi hướng, hay nên cắn răng đi tiếp? Xoay hướng, dân khởi nghiệp gọi là pivot, quá sớm thì phí công phí của. Nhưng cố chấp đi tiếp quá lâu thì chết chìm. Ranh giới giữa hai bên mỏng manh, và đây là một trong những quyết định khó nhất của nghề.
Vì sao cả hai phía đều nguy hiểm
Bỏ cuộc quá sớm là một bi kịch quen thuộc. Nhiều ý tưởng tốt chết chỉ vì người làm mất kiên nhẫn ngay trước lúc mọi thứ sắp chạy. Thành công thường tới sau một quãng dài chán nản mà nhìn bên ngoài không thấy tiến triển gì, và ai bỏ đúng lúc đó thì mãi mãi không biết mình đã ở sát vạch đích.
Nhưng cố chấp quá lâu cũng là một bi kịch, thậm chí đắt hơn. Có những hướng đi sai từ gốc, càng đổ thêm công sức và tiền bạc vào chỉ càng lún sâu. Người ta ở lại vì tiếc những gì đã bỏ ra, mà quên rằng cái đã mất thì đằng nào cũng mất, câu hỏi duy nhất đáng hỏi là từ đây về sau đường này còn đáng đi không.
Phân biệt kiên trì và cố chấp
Điểm mấu chốt nằm ở đây. Kiên trì là tiếp tục vì có tín hiệu cho thấy mình đang đi đúng, chỉ là chưa tới. Cố chấp là tiếp tục bất chấp mọi tín hiệu nói rằng mình sai, chỉ vì không muốn thừa nhận đã sai.
Cách phân biệt là nhìn vào tín hiệu, không nhìn vào cảm xúc. Có đang tiến bộ không, dù chậm? Khách có phản hồi tốt lên theo thời gian không? Có chỉ số nào đang đi đúng hướng không? Nếu có, dù nhỏ, đó là lý do để kiên trì. Nếu suốt một thời gian dài mọi tín hiệu đều phẳng lì hoặc đi xuống dù bạn đã thử đủ cách, đó là lúc cần thành thật rằng có thể hướng này sai.
Pivot không phải là bỏ hết làm lại
Nhiều người hiểu lầm pivot là đập đi xây lại từ đầu. Không phải. Pivot khôn ngoan thường là giữ lại phần lõi còn giá trị, chỉ đổi một mảnh quan trọng. Có thể bạn giữ sản phẩm nhưng đổi nhóm khách. Có thể giữ nhóm khách nhưng đổi cách giải quyết vấn đề cho họ. Có thể giữ mọi thứ nhưng đổi cách kiếm tiền.
Rất nhiều công ty lớn hôm nay từng pivot, có khi vài lần, trước khi tìm ra hướng đúng. Điều họ làm không phải là nhảy lung tung, mà là nhận ra cái gì đang chạy được thì giữ, cái gì đang cản thì đổi. Pivot giỏi là một cú xoay có tính toán, dựa trên thứ đã học được, chứ không phải một cú nhảy hoảng loạn.
Đặt ra mốc trước, để đầu tỉnh táo
Một cách hay để bớt bị cảm xúc dẫn dắt là đặt mốc trước khi lao vào. Trước khi bắt đầu một hướng, hãy tự hỏi: mình cho nó bao lâu, và tới mốc đó mình muốn thấy tín hiệu gì thì mới đi tiếp. Khi đã có mốc rõ ràng lúc đầu óc còn tỉnh táo, tới lúc mọi thứ khó khăn bạn sẽ đỡ bị cái tôi và nỗi tiếc nuối lôi kéo.
Không mốc nào là hoàn hảo, nhưng có mốc vẫn hơn là trôi theo cảm xúc, lúc thì hưng phấn cố quá, lúc thì nản chí bỏ non.
Can đảm ở cả hai chiều
Cuối cùng, cả kiên trì lẫn pivot đều cần can đảm, chỉ là hai kiểu khác nhau. Kiên trì cần can đảm để chịu đựng quãng chán nản khi chưa ai tin. Pivot cần can đảm để thừa nhận mình đã đi sai và dám đổi trước mặt mọi người. Người làm kinh doanh giỏi không phải người luôn lì tới cùng, cũng không phải người đổi hướng xoành xoạch, mà là người đọc được tín hiệu đủ rõ để biết lúc này cần kiểu can đảm nào.
