Có một chuyện nghe vô lý mà gặp hoài: báo cáo nói đang lãi, mà tài khoản thì trống trơn. Đến kỳ trả lương, tới lúc nhập lô hàng mới là toát mồ hôi. Lý do nằm ở chỗ nhiều người gộp hai thứ vốn khác nhau làm một: lãi và tiền mặt.
Lãi là một chuyện, tiền trong túi là chuyện khác
Lãi chỉ là con số trên sổ: doanh thu trừ chi phí. Còn dòng tiền là tiền thật chạy ra chạy vào tài khoản. Hai cái lệch nhau, vì lúc bạn ghi nhận một khoản thường khác lúc tiền thực sự về tay.
Ví dụ quen thuộc với dân bán hàng: nhập lô hàng trả tiền liền, nhưng bán ra thì khách trả sau, hoặc sàn giữ tiền mấy ngày mới đối soát. Trên sổ thì "lãi" rồi đấy, nhưng tiền ra trước, vào sau. Cái khoảng trống đó chính là chỗ nhiều shop gục. Không phải vì làm ăn dở đâu, mà đơn giản là cháy túi đúng lúc cần tiền nhất.
Tiền của bạn đang nằm ngủ trong kho
Bán hàng thì phần lớn vốn nằm ở hàng tồn. Mỗi đồng đổ vào hàng chưa bán là một đồng bị đóng băng. Nhập nhiều quá thì kẹt vốn, ôm rủi ro hàng ế. Nhập ít quá thì hết hàng, lỡ đơn, mất khách. Nói gọn, quản dòng tiền khi bán lẻ phần lớn là quản cái kho.
Có một con số đáng để mắt: vòng quay hàng tồn, tức trung bình bao lâu một món từ lúc nhập tới lúc bán sạch. Quay càng nhanh thì tiền càng làm việc cho bạn. Còn hàng nằm kho ba tháng thì đừng gọi là tài sản, đó là tiền của bạn đang ngủ.
Một bảng dòng tiền, khỏi cầu kỳ
Khỏi cần phần mềm gì ghê gớm. Một file Excel liệt kê theo tuần là đủ: tiền dự kiến vào (sàn đối soát, khách trả) và tiền dự kiến ra (nhập hàng, lương, quảng cáo, phí sàn, mặt bằng). Cộng trừ ra số dư cuối tuần.
Cái hay là bạn thấy trước tuần nào sắp âm để còn xoay. Biết trước ba tuần thì còn đường giải quyết. Biết vào đúng ngày phải trả tiền thì chỉ còn nước đi vay nóng.
Vài cách kéo tiền về phía mình
Thu nhanh hơn: ưu tiên thanh toán liền, bớt bán chịu. Trả chậm lại trong mức hợp lý: ngồi lại đàm phán công nợ với nhà cung cấp. Và giảm tiền chôn trong kho: nhập sát nhu cầu thôi, hàng nào ì quá thì xả sớm, đừng ôm chờ được giá.
Riêng anh em bán sàn, phải thuộc lòng chu kỳ đối soát: bán hôm nay mấy ngày tiền mới về, phí sàn cắn bao nhiêu. Canh lịch nhập theo nhịp tiền về đó, để khỏi rơi vào cảnh đơn thì có mà vốn nhập tiếp thì không.
Luôn thủ sẵn một khoản đệm
Shop nào cũng nên có một cục tiền dự phòng, đủ gồng chi phí cố định vài tháng lỡ doanh thu tụt đột ngột. Đây không phải tiền chết. Đây là tấm nệm để bạn khỏi phải ra quyết định dại lúc bí, kiểu bán tháo hàng hay vay lãi cắt cổ.
Nhớ một câu thôi: lãi là chuyện sổ sách, sống hay chết là chuyện tiền mặt. Theo dõi đều, dự báo trước vài tuần, siết cái kho, thủ sẵn khoản đệm. Nhiều shop sản phẩm ngon, đang lãi hẳn hoi, vẫn ngã chỉ vì quản dòng tiền kém. Đừng nằm trong số đó.
