Làm chủ đến một lúc nào đó, bạn sẽ nhận ra một điều khó chịu: cái trần của doanh nghiệp chính là bạn. Việc gì cũng phải qua tay bạn. Mà một ngày thì chỉ có 24 tiếng, không ai cho thêm. Lối ra duy nhất là giao bớt việc đi. Nói thì dễ. Làm mới mệt. Giao lỏng quá thì hỏng việc, giao chặt quá thì người ta thành cái máy, không lớn nổi, mà bạn vẫn gồng.
Tại sao ai cũng ngại giao việc
Câu cửa miệng quen thuộc nhất là "thôi mình làm cho nhanh". Ngắn hạn thì đúng thật. Nhưng đó là cái bẫy. Cứ tự làm vì nhanh, thì bạn sẽ tự làm mãi mãi, và cái doanh nghiệp này không bao giờ vượt qua được giới hạn của một con người. Giao việc thực ra là một khoản đầu tư. Chịu chậm, chịu tốn công lúc đầu, để về sau được nhẹ đầu.
Nỗi lo thứ hai: sợ người ta làm không tới chuẩn của mình. Vài lần đầu thì có thể đúng. Nhưng đòi người ta làm hoàn hảo ngay từ lần một thì hơi vô lý, hồi mới vào nghề chính bạn cũng vụng về thôi mà. Vấn đề không nằm ở chỗ họ làm dở. Nằm ở chỗ bạn có chịu bỏ thời gian để họ giỏi lên hay không.
Giao kết quả, đừng giao thao tác
Khác biệt lớn nhất giữa ủy quyền tử tế và quản lý vi mô nằm ở chỗ: bạn giao cái gì. Quản lý vi mô là chỉ từng bước phải làm thế nào, rồi soi từng chi tiết một. Còn giao việc đàng hoàng là nói rõ bạn cần kết quả gì, giới hạn ở đâu, rồi để người ta tự chọn cách đi tới đó.
Khi bạn giao kết quả chứ không giao thao tác, vài thứ tự khắc xảy ra. Người ta có khoảng trống để suy nghĩ và lớn lên. Họ thấy được tin nên có trách nhiệm hơn. Và bạn thì rảnh đầu, khỏi phải dõi theo từng nước đi của họ. Một đội chỉ biết làm theo lệnh từng bước thì sẽ chẳng bao giờ gánh hộ bạn được phần nặng nhất, là phần phải nghĩ.
Đã giao việc thì giao luôn quyền
Giao việc mà không giao quyền quyết là giao kiểu nửa vời. Nếu chuyện gì người ta cũng phải chạy lại hỏi bạn, kể cả mấy quyết định cỏn con, thì thực chất bạn vẫn đang làm việc đó, chỉ thêm một lớp chậm trễ vào giữa thôi. Nói rõ phạm vi nào họ được tự quyết. Và trong phạm vi đó thì để họ quyết. Kể cả khi bạn nghĩ mình sẽ quyết khác.
Đi kèm cái quyền đó là trách nhiệm với kết quả. Người được giao phải hiểu rằng kết quả này là của họ, chứ không phải họ chỉ đang thi hành một mệnh lệnh. Cái cảm giác "việc này là của tôi" mới là thứ biến một nhân viên ngồi chờ lệnh thành một người chủ động xắn tay.
Kiểm soát bằng điểm hẹn, không phải bằng cách ngó hoài
Giao việc không có nghĩa là biến mất rồi cầu cho mọi thứ ổn. Cách dung hòa là chốt trước với nhau mấy điểm kiểm tra. Khi nào báo cáo. Mốc nào ngồi lại rà soát chung. Dấu hiệu nào thì phải hú bạn ngay. Còn giữa các điểm đó thì để người ta tự bơi.
Cách này cho bạn sự yên tâm mà không bóp nghẹt ai. Bạn vẫn nắm tiến độ ở những lúc quan trọng, chệch hướng thì kéo lại kịp, nhưng không ngồi sau lưng ngó hoài làm người ta mất tự chủ. Càng về sau, khi niềm tin được xây qua từng việc làm ngon, thì cứ thưa dần mấy lần kiểm tra này lại.
Lỗi lúc đầu coi như học phí
Mới giao việc thì kiểu gì cũng có lỗi. Đó là cái học phí không né được nếu muốn có một đội tự đứng được. Quan trọng là bạn phản ứng ra sao. Cứ mỗi lỗi nhỏ là bạn giành lại việc, thì người ta học được đúng một bài: đừng dại mà tự quyết. Còn nếu bạn coi lỗi là dịp để họ rút kinh nghiệm và làm tốt hơn lần sau, thì bạn đang xây năng lực cho cả chặng đường dài.
Đừng nghĩ giao việc là một sự đánh đổi, kiểu được cái này mất cái kia. Nó là khoản đầu tư có lãi. Giao kết quả, giao luôn cả quyền, chốt sẵn điểm hẹn để khỏi phải canh chừng, và nuốt mấy cái lỗi đầu tiên như học phí. Làm được vậy thì bạn không chỉ nhẹ người. Bạn xây được một cái doanh nghiệp lớn hơn chính bản thân mình.
